Wist u dat bijna 30% van de patiënten aangeeft matige tot hevige pijn te ervaren tijdens een injectie? Deze angst, vaak een bron van stress en therapie-ontrouw, kan nochtans aanzienlijk worden verminderd dankzij bewezen technieken. Bij Tami Care, thuisverpleegkundigen in Dilbeek, begeleiden wij dagelijks patiënten die regelmatig injecties nodig hebben en hebben wij een specifieke expertise ontwikkeld om het ongemak te minimaliseren. Of u nu diabetespatiënt bent, anticoagulantia gebruikt of postoperatieve zorg krijgt: ontdek hoe u deze gevreesde ervaring kunt omvormen tot een veel beter verdraagbaar moment.
De pijn die tijdens een injectie wordt ervaren, hangt grotendeels af van het gebruikte materiaal. Dunne naalden van kaliber 23G tot 25G verminderen aanzienlijk het onaangename gevoel bij het doorprikken van de huid. Hoe hoger het getal, hoe dunner de naald en hoe minder pijnlijk de injectie (bij voorkeur 25G of fijner bij patiënten onder anticoagulantia).
Voor subcutane injecties verdient het gebruik van korte naalden van 4 millimeter de voorkeur, geschikt voor de meeste volwassen lichaamsbouwtypes. Deze naalden bereiken het subcutane weefsel zonder risico op een onbedoelde intramusculaire injectie, die bijzonder pijnlijk kan zijn. Moderne naalden zoals de BD Microlance™ 3 of Terumo Agani zijn uitgerust met ultrafijne schuine sneden en een smerende coating die het binnendringen vergemakkelijken.
De keuze van de naaldlengte hangt ook af van de injectieplaats en uw lichaamsbouw. Ter hoogte van de deltaspier gebruikt een persoon onder de 60 kilogram een naald van 16 tot 25 millimeter, terwijl iemand boven de 90 kilogram een lengte van 38 millimeter nodig heeft om een doeltreffende intramusculaire toediening te garanderen (vrouwen boven 90 kilogram of mannen boven 118 kilogram gebruiken systematisch een naald van 38 millimeter voor de deltaspier).
Een van de eenvoudigste tips om pijn te verminderen is het medicijn 15 tot 30 minuten vóór de injectie uit de koelkast te halen. Hierdoor kan het product op kamertemperatuur komen en vermindert het branderige gevoel bij toediening aanzienlijk.
Let op: gebruik nooit een microgolfoven, warm water of directe blootstelling aan de zon om het opwarmen te versnellen. Deze methoden kunnen het medicijn aantasten en de werkzaamheid verminderen. Voor troebele insulines zoals NPH kunt u deze wachttijd benutten om het product homogeen te maken door de spuit of pen 10 tot 20 keer langzaam om te keren.
Voorgevulde anticoagulantenspuiten hebben een belangrijke bijzonderheid: de zichtbare luchtbel mag nooit worden verwijderd. Plaats deze aan de kant van de zuiger om een volledige injectie van de dosis te garanderen en subcutane hematomen te voorkomen (houd de naald 10 seconden ter plaatse bij gebruik van een pen en 5 seconden bij een klassieke spuit; masseer de zone nooit na de injectie, aangezien dit hematomen bevordert).
Opmerking: Sinds september 2025 is het aspireren vóór injectie (licht aan de zuiger trekken om bloed te controleren) officieel verlaten. Deze verouderde techniek verhoogde onnodig de pijn zonder de risico’s te verminderen, vooral bij vaccins en courante injecties. De huidige aanbevelingen schrijven een directe injectie zonder voorafgaande aspiratie voor.
De voorbereiding van de injectiezone is cruciaal. Het aanbrengen van ijs gedurende 15 minuten vóór de handeling vermindert de pijnperceptie met 50% volgens klinische studies. Wikkel eenvoudig een ijszak in een schoon doek en breng deze aan op de gekozen zone.
De desinfectie gebeurt vervolgens met een antisepticum op basis van 2% chloorhexidine, met een cirkelvormige beweging van binnen naar buiten. Essentieel punt: wacht absoluut 30 tot 60 seconden tot de huid volledig droog is vóór u prikt. Deze wachttijd voorkomt dat alcohol in de weefsels doordringt en onaangename prikkelingen veroorzaakt.
Volgens de nieuwe Belgische aanbevelingen is systematische desinfectie niet langer verplicht als de huid schoon en droog is, wat het protocol voor herhaalde injecties thuis vereenvoudigt.
Een comfortabele houding van de patiënt beïnvloedt rechtstreeks de pijnervaring. Of u nu zit of ligt, zorg ervoor dat de spier of zone volledig ontspannen is. Een aangespannen spier verhoogt de pijn aanzienlijk. Voor optimale anatomische precisie lokaliseert u de deltaspier 3–5 centimeter onder het acromion in het midden van een omgekeerde driehoek, of de ventrogluteale spier door de handpalm op de grote trochanter te plaatsen met de wijsvinger op de bekkenkam (vermijd strikt de grote bilspier vanwege de nabijheid van de heupzenuw, die verlamming kan veroorzaken).
Wetenschappelijk gevalideerde afleidingstechnieken tonen aan dat een aangenaam gesprek, begeleide ademhaling of het luisteren naar muziek de ervaren pijn met nog eens 30% kan verminderen. Kijk niet naar de naald en focus uw aandacht op een vast punt of op uw ademhaling: adem diep in door de neus en adem langzaam uit door de mond tijdens de injectie, terwijl u in gedachten positieve affirmaties herhaalt zoals “ik kan dit”, “het gaat snel” of “dit helpt mij”.
Communicatie speelt eveneens een essentiële rol. Vermijd angstwekkende formuleringen zoals “dit zal pijn doen” of “pas op, ik prik”. Geef de voorkeur aan neutrale en geruststellende uitdrukkingen: “u zult waarschijnlijk wat frisheid voelen” of “het is zo voorbij”. Pas het informatieniveau aan het patiëntprofiel aan: gedetailleerd voor het type “Monitoring” dat alles wil weten, beknopt voor het type “Blunting” dat minimale informatie verkiest.
Praktijkvoorbeeld: Mevrouw Dupont, 82 jaar, al 15 jaar diabetespatiënt, vreesde haar dagelijkse insuline-injecties in de buik enorm. Door systematisch 15 minuten ijs toe te passen vóór de injectie, naalden van 4 millimeter met kaliber 32G te gebruiken en begeleide ademhalingsoefeningen toe te passen (5 seconden inademen door de neus, 7 seconden uitademen door de mond), verminderde zij haar pijnperceptie van 7/10 naar 2/10 op de visuele analoge schaal. Vandaag voert zij haar injecties zelfstandig en rustig uit.
Het inbrengen van de naald moet snel en beslist gebeuren, onder een hoek van 90° voor intramusculaire injecties en van 45° tot 90° voor subcutane injecties, afhankelijk van de naaldlengte. Een aarzelende beweging verlengt onnodig het onaangename gevoel. Voor irriterende medicatie of herhaalde intramusculaire injecties gebruikt u de Z-track-techniek: trek de huid ongeveer 2,5 centimeter zijwaarts met de niet-dominante hand vóór het inbrengen van de naald onder 90°, houd deze spanning aan tijdens de injectie en laat pas los na volledige verwijdering van de naald (gecontra-indiceerd bij ontstoken zones of huidletsels).
De injectiesnelheid is een bepalende factor: injecteer langzaam, aan een tempo van maximaal 1 milliliter per 10 seconden. Deze techniek laat een geleidelijke verspreiding van het product in de weefsels toe en voorkomt pijnlijke distensie. Laat vervolgens de naald nog 5 tot 10 seconden ter plaatse vóór verwijdering om lekkage te beperken. Respecteer strikt de maximale volumes per injectieplaats: maximaal 2 milliliter in de deltaspier, 2,5 milliliter in de ventrogluteale regio, tot 5 milliliter in de laterale dijspier bij volwassenen, en 1 tot 1,5 milliliter voor subcutane injecties.
Bij magere patiënten of kinderen is de huidplooitechniek noodzakelijk bij naalden langer dan 4 millimeter. Knijp de huid voorzichtig tussen duim en wijsvinger om een plooi van 2–3 centimeter dikte te vormen, waarbij enkel huid en onderhuids vetweefsel worden opgetild, zonder de spier mee te nemen (verplicht bij naalden langer dan 4 millimeter en bij zeer magere patiënten).
Breng onmiddellijk na het verwijderen van de naald lichte druk aan met een steriel droog kompres. Masseer de injectieplaats nooit: dit kan het product doen terugstromen, de pijn verergeren en hematomen veroorzaken. Bij patiënten onder anticoagulantia houdt u een stevige compressie aan gedurende 2 tot 3 minuten.
Post-injectiesurveillance maakt het mogelijk om snel ongebruikelijke reacties te detecteren: roodheid, zwelling, lokale warmte of allergische tekenen (netelroos, ademhalingsmoeilijkheden, oedeem). Deze opvolging is bijzonder belangrijk in de minuten na de injectie, vooral bij de eerste toediening van een nieuw geneesmiddel. Noteer systematisch in een notitieboekje de gebruikte injectieplaats, datum en uur om rotatie van de plaatsen te vergemakkelijken en de verplichte traceerbaarheid in het patiëntendossier te garanderen.
Systematische rotatie van de injectieplaatsen voorkomt lipodystrofieën, onderhuidse vetophopingen die tot 64% van de patiënten treffen wanneer dit principe niet wordt gevolgd. Deze complicaties verstoren de absorptie van medicatie en kunnen tot 15 extra eenheden insuline per dag vereisen.
Praktische tip: Voor ouders van zuigelingen jonger dan 6 maanden die injecties of vaccins moeten krijgen, vraag de toepassing van het Pediadol-protocol met zoete analgetische oplossingen. Toediening van 24–30% sucrose of 30% glucose heeft een pijnstillend effect 60 tot 120 seconden na toediening, gedurende 5 tot 7 minuten. Deze eenvoudige en veilige methode vermindert aanzienlijk de stress van de zuigeling tijdens pijnlijke handelingen (gecontra-indiceerd bij oudere kinderen en diabetespatiënten).
Voor bijzonder gevoelige of fobische patiënten kan het aanbrengen van een verdovende crème zoals EMLA (lidocaïne 2,5% en prilocaïne 2,5%) een doeltreffende optie zijn. Breng een dikke laag aan 60 minuten vóór de injectie en bedek met een transparant verband. In het gelaat volstaan 30 minuten dankzij de dunnere huid.
Sinds september 2025 vergemakkelijkt de Belgische regelgeving de toegang tot thuiszorg: verpleegkundigen hebben geen afzonderlijk voorschrift meer nodig om injecties toe te dienen, wat een snellere en flexibelere zorgverlening mogelijk maakt.
Bij Tami Care beheersen wij al deze technieken om minder pijnlijke injecties aan huis te garanderen. Ons team van gespecialiseerde thuisverpleegkundigen voor injecties staat 24/7 paraat in Dilbeek en omgeving. Wij stemmen onze aanpak af op elke patiënt en nemen de nodige tijd om een vertrouwensklimaat te creëren en angst te verminderen. Heeft u regelmatige of eenmalige injecties nodig in de regio Dilbeek, neem dan gerust contact met ons op voor een professionele en zorgzame begeleiding, waarbij uw comfort onze absolute prioriteit is.